روشهاي انجام آزمايش پمپاژ

۳:۳۴ ب.ظ - دوشنبه ۱۳۹۵/۱۱/۲۵ // نویسنده: مهدی همایون زاده

روشهاي انجام آزمايش پمپاژ:

بعد از تكميل عمليات توسعه و شستشوي چاه توسط پمپاژ آب چاه، ‌براي تعيين آبدهي مجاز چاه از آزمايش آبدهي چاه يا پمپاژ به روش‌هاي افت يا برگشت پله‌اي و ثبت مقدار آبدهي، دور پمپ، مقدار افت در هر پله و برداشت نمونه آب براي تجزيه شيميايي طي حداقل سه مرحله يا پله، انجام مي‌شود. ابتدا سطح آب چاه (سطح استاتيك) را بوسيله عمق سنج اندازه گرفته و همراه با عمق نصب پمپ يادداشت مي‌كنند. براي انجام آزمايش از سه روش به شرح ذيل استفاده مي‌شود.

آزمايش پمپاژ با آبدهي ثابت

در اين نوع آزمايش، دور موتور از شروع تا پايان كار ثابت مثلاً 1500 دور در دقيقه مي‌باشد. اندازه‌گيري مقدار افت سطح آب چاه در فواصل زماني 1، 2، 3، 4، 6، 8، 10، 15، 20، 25، 30، 45، 60، 75، 90، 100، 120 دقيقه انجام مي‌گردد. بعد از اين مرحله هر نيم ساعت در طول مدت 6 ساعت يك اندازه‌گيري و سپس هر يكساعت يك اندازه‌گيري تا خاتمه آزمايش صورت مي‌گيرد. اندازه‌گيري‌ها بايستي بموقع انجام شود. در غير اينصورت در تجزيه و تحليل خطا ايجاد مي‌شود. اولين اندازه‌گيري مقدار آبدهي در زمان شروع آزمايش و سپس هر 15 دقيقه باشد. براي جلوگيري از تأثير نوسانات مقدار آب در ارتباط با تغييرات افت و بمنظور ثابت نگه داشتن مقدار آب خروجي، يكعدد شير فلكه تنظيم در مسير لوله تخليه نصب مي‌كنند. با ثابت شدن سطح آب درچاه، آزمايش خاتمه يافته و بلافاصله اندازه‌گيريهاي برگشت سطح آب در فواصل زماني مشابه اندازه‌گيري افت در مرحله رفت، صورت مي‌گيرد. در پايان 120 دقيقه اندازه‌گيريها تا رسيدن سطح آب به فاصله 15 سانتيمتري سطح ايستابي مي‌بايد هر يكساعت انجام شود.

آزمايش پمپاژ با آبدهي متغير

آزمايش تعيين مقدار آبدهي يا آزمايش پمپاژ با آبدهي متغير به روش افت پله‌اي سطح آب سفره (Step Drawdown Pumping Test) با تغييرات منظم دور موتور در مرحله رفت و با موتور خاموش در مرحله برگشت انجام مي‌شود. آزمايش ابتدا با دور موتور 900 دور در دقيقه شروع شده و با دور ثابت ادامه مي‌يابد تا جائيكه سطح آب درون چاه ثابت شده و ديگر افت نكند (پايان پله اول) مقدار افت سطح آب در ده دقيقه اول آزمايش هر يك دقيقه يكبار و سپس هر 5 دقيقه يكبار اندازه‌گيري مي‌شود. در پله دوم مقدار دور موتور بين 100 تا 200 دور اضافه نموده و تا ثابت شدن مجدد سطح آب چاه، آزمايش با دور ثابت مثلاً 1100 دور ادامه مي‌يابد. بديهي است كه در شروع پله دوم با افزايش دور موتور از 900 به 1100 دور در دقيقه مقدار آبدهي افزايش يافته و سپس به علت ثابت ماندن دور موتور مقدار آن ثابت مي‌ماند. نحوة اندازه‌گيريها مشابه پله اول است. براي اندازه‌گيري افت پله‌هاي بعدي، دور موتور را با همين روال تا جائيكه آبدهي زمين اجازه دهد افزايش مي‌دهند و معمولاً حداكثر آن 1500 دور در دقيقه است. بعد از ثابت شدن سطح آب در آخرين پله، آزمايش افت باقيمانده به روش آزمايش آبدهي ثابت انجام مي‌‌گردد. سپس موتور خاموش شده و مراحل برگشت سطح آب به سرعت و با دقت اندازه‌گيري مي‌شود. در لحظات اوليه، سرعت صعود سطح آب زياد بوده و اندازه‌گيريها با فواصل زماني كم و بتدريج كه سرعت صعود آب كم مي‌شود با فواصل زماني زيادتري انجام مي‌شود. چنانچه در طول دورة آزمايش مرحله رفت مقدار آبدهي چاه نوسان داشته باشد براي كنترل نتايج اندازه‌گيريهاي مرحله رفت ادامه آزمايش برعكس مرحله رفت و ازدور حداكثر به دور حداقل بصورت مرحله برگشت و به همان شكل پلكاني انجام مي‌شود. اندازه‌گيري‌ها نيز به همان ترتيب مرحله رفت مي‌باشد. براي اندازه‌گيري آبدهي چاه معمولاً از اريفيس استفاده مي‌گردد بدين صورت كه ارتفاع آب را در لوله پيزومتريك اندازه‌گرفته و با توجه به قطر روزنه و لوله مقدار آبدهي را از جدول مربوطه معين مي‌كنند. چنانچه آبدهي چاه كم باشد مقدار آبدهي را بوسيله بشكه (روش حجمي) اندازه‌گيري مي‌نمايند. آبدهي را معمولاً در لحظه ثابت شدن سطح آب در پايان هر پله اندازه‌گيري مي‌كنند.

آزمايش پمپاژ با افت ثابت

در چاههائيكه مقدار آب آن كم و افت آب شديد باشد، بجاي آزمايش بطريقه آبدهي ثابت از اين روش استفاده مي‌شود. براي ثابت نگه داشتن افت سطح آب مي‌بايد دور موتور را تغيير داده و يا جريان مكش آب قطع و وصل گردد. به اين علت آب خروجي همراه هوا مي‌باشد و اندازه‌گيري مقدار آن با يك مخزن با حجم مشخص مطمئن‌تر است. در اين صورت به محض خروج آب از لوله تخليه تا زمان قطع آن، اندازه‌گيري با ظرف صورت مي‌گيرد. بديهي است اندازه اين ظرف بايد جوابگوي ميزان آب مكيده شده باشد. اندازه‌گيريهاي بعدي در فواصل زماني 5، 15، 30، 45، 60 دقيقه و سپس هر نيم ساعت در مدت زمان باقيمانده تا خاتمه آزمايش مي‌شود.

با استفاده از نتايج بدست آمده ميتوان موارد ذيل را مشخص نمود:

حداكثر مقدار مجاز برداشت آب

محاسبه ضرائب هيدروديناميكي لايه‌ها

محاسبه ظرفيت و قدرت پمپ و نوع آن (شناور يا توربيني شافت و غلاف) و تعيين عمق مناسب نصب

محاسبه قدرت موتور و جعبه دنده، قطر و متراژ لوله آبده و شافت و غلاف مورد نياز

صفحات 52 51 50 49 48 47 46 45 44 43 42 41 40 39 38 37 36 35 34 33 32 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1

آخرین مطالب